Neutralność płciowa stanowisk w spółdzielniach mieszkaniowych – najważniejsze zmiany w Kodeksie pracy od 24 grudnia 2025 r.

Neutralność płciowa stanowisk w spółdzielniach mieszkaniowych – najważniejsze zmiany w Kodeksie pracy od 24 grudnia 2025 r.

Od 24 grudnia 2025 r. zaczynają obowiązywać nowe przepisy Kodeksu pracy, które wprowadzają szeroko rozumianą neutralność płciową stanowisk pracy. Zmiany te mają kluczowe znaczenie dla wszystkich pracodawców w Polsce, a w szczególności dla spółdzielni mieszkaniowych, które zgodnie z nowymi regulacjami muszą dostosować swoje procedury rekrutacyjne, dokumenty pracownicze i nazewnictwo stanowisk.

Nowelizacja jest efektem implementacji unijnej dyrektywy dotyczącej równości wynagrodzeń kobiet i mężczyzn, która nakłada na państwa członkowskie obowiązek ograniczania luki płacowej oraz zwiększania transparentności w procesach zatrudnienia.

 

Na czym polega neutralność płciowa stanowisk pracy?

Pojęcie neutralności płciowej dotyczy przede wszystkim:

  • języka używanego w ogłoszeniach o pracę,

  • nazw stanowisk w spółdzielni mieszkaniowej,

  • opisów obowiązków i wymagań,

  • zasad prowadzenia procesu rekrutacji,

  • przejrzystości wynagrodzeń.

Pracodawcy – w tym spółdzielnie mieszkaniowe, muszą zadbać, aby treści kierowane do kandydatów i pracowników nie sugerowały preferencji względem kobiet lub mężczyzn oraz nie utrwalały stereotypów.

To zmiana, która ma nie tylko wymiar formalny, lecz także wizerunkowy. Dbałość o neutralny język w rekrutacji to obecnie jeden z kluczowych elementów profesjonalnej polityki HR.

 

Zmiany w Kodeksie pracy 2025 – obowiązki spółdzielni mieszkaniowych

1. Podawanie widełek wynagrodzeń w ogłoszeniach o pracę

Nowelizacja Kodeksu pracy wymusza pełną transparentność wynagrodzeń. Każde ogłoszenie o pracę musi zawierać przedział płacowy przewidziany dla danego stanowiska.

To szczególnie istotne w spółdzielniach mieszkaniowych, gdzie różnorodność stanowisk, od administracji po służby techniczne, może prowadzić do nieświadomych różnic płacowych. Podanie zakresu wynagrodzenia:

  • zwiększa przejrzystość rekrutacji,

  • chroni przed nierównościami płacowymi,

  • pomaga kandydatom dokonać szybszej i bardziej świadomej decyzji o aplikowaniu.

2. Zakaz pytania o dotychczasowe zarobki

Spółdzielnie mieszkaniowe jako pracodawcy nie mogą już pytać kandydatów o wysokość ich wynagrodzenia w poprzednich miejscach pracy. To jedno z kluczowych narzędzi w walce z utrwaloną luką płacową.

Takie pytania mogą prowadzić do kontynuowania niekorzystnych stawek, zwłaszcza w przypadku kobiet, które statystycznie częściej doświadczały niższych wynagrodzeń. Nowe przepisy te praktyki eliminują.

3. Neutralność płciowa nazw stanowisk i treści ogłoszeń

Spółdzielnie mają obowiązek stosować neutralny język w rekrutacji. Oznacza to m.in.:

  • unikanie nazw sugerujących konkretną płeć (np. „konserwator” zamiast „konserwatorka” – lub odwrotnie; najlepiej stosować formy nieodmienne),

  • tworzenie opisów stanowisk bez stereotypów,

  • dbanie o równy dostęp kobiet i mężczyzn do wszystkich ról.

To ważne szczególnie w branży spółdzielczej, gdzie niektóre stanowiska tradycyjnie kojarzono z określoną płcią. Nowe regulacje formalnie kończą tę praktykę.

 

Co powinna zrobić spółdzielnia mieszkaniowa, aby dostosować się do zmian?

Aby spełnić nowe wymogi prawa pracy w 2025 r., spółdzielnie mieszkaniowe powinny przeprowadzić:

1. Audyt dokumentacji kadrowej i rekrutacyjnej

W tym ogłoszeń, zakresów obowiązków, regulaminów oraz nazw stanowisk.

2. Aktualizację regulaminów i procedur

Dotyczy to zwłaszcza regulaminu pracy, wynagradzania oraz dokumentów związanych z naborem pracowników.

3. Stworzenie neutralnych płciowo opisów stanowisk

Takich, które nie sugerują płci, a jedynie kompetencje i wymagania.

4. Szkolenia dla zarządów i działów kadr

Zarówno z zakresu nowego prawa pracy, jak i praktycznego stosowania neutralnego języka.

5. Dostosowanie ogłoszeń o pracę

Nie tylko do nowych wymogów formalnych, ale także do standardów transparentności.

Dlaczego warto przygotować się wcześniej?

Niedostosowanie się do nowych przepisów może skutkować:

  • odpowiedzialnością prawną,

  • roszczeniami pracowników i kandydatów,

  • naruszeniem zasad równego traktowania,

  • utratą wizerunku profesjonalnego pracodawcy.

Dla spółdzielni mieszkaniowych, które pełnią również funkcje społeczne, zachowanie zgodności z prawem pracy jest szczególnie istotne.

 

Chcesz wiedzieć więcej? Przeczytaj ekspercki artykuł wspólnika naszej kancelarii

Zapraszamy do lektury publikacji przygotowanej dla Administrator24.info, w której szczegółowo omówiono zmiany oraz ich praktyczne skutki dla branży:

👉 Neutralność płciowa stanowisk pracowniczych w spółdzielniach mieszkaniowych
https://www.administrator24.info/artykul/zmiany-w-prawie/283548,neutralnosc-plciowa-stanowisk-pracowniczych-w-spoldzielniach-mieszkaniowych

 

Czy planowane zmiany w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych poprawią przejrzystość, czy ograniczą prawa członków?

Czy planowane zmiany w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych poprawią przejrzystość, czy ograniczą prawa członków?

Jako Kancelaria Radców Prawnych DERC PAŁKA na bieżąco monitorujemy prace nad nowelizacją ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, której celem jest,  jak wskazują autorzy projektu – unowocześnienie zarządzania spółdzielniami oraz zwiększenie transparentności ich działania.

Niemniej jednak, nasza analiza oraz opinia przygotowana przez Prof. ucz. dr Piotra Pałkę wskazują na szereg zagrożeń, które mogą wpłynąć na funkcjonowanie spółdzielni oraz prawa ich członków.

 

Aktualny kontekst prawny spółdzielni mieszkaniowych

Spółdzielnie mieszkaniowe od lat funkcjonują na zasadach określonych w ustawie z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych. Przepisy te ustanawiają m.in. zasady samorządności, udziału członków w podejmowaniu decyzji, a także funkcjonowania organów spółdzielni.

W praktyce samorządność spółdzielni oznacza, że to właśnie członkowie mają realny wpływ na zarządzanie wspólnotą – przede wszystkim poprzez Walne Zgromadzenie oraz wybór organów nadzorczych i zarządczych.

Główne założenia planowanych zmian i ich potencjalne konsekwencje

Projekty nowelizacji ustawy przewidują między innymi:

1. Centralizacja i upaństwowienie związków rewizyjnych

Proponuje się wprowadzenie do rad nadzorczych związków rewizyjnych przedstawicieli rządu. Może to skutkować:

  • Osłabieniem samodzielności i niezależności organów kontrolnych,

  • Wzrostem wpływu administracji państwowej na funkcjonowanie spółdzielni,

  • Zmniejszeniem roli członków spółdzielni w nadzorze nad działaniami zarządów.

Takie zmiany mogą naruszyć podstawowe zasady samorządności spółdzielczej i wprowadzić element polityzacji tych organów.

2. Przeniesienie kompetencji finansowych z Walnego Zgromadzenia do rady nadzorczej

Walne Zgromadzenie jako najwyższy organ spółdzielni tradycyjnie podejmuje najważniejsze decyzje, w tym dotyczące budżetu, inwestycji czy rozliczeń finansowych.

Propozycja, by decyzje te podejmowała rada nadzorcza, rodzi ryzyko:

  • Ograniczenia wpływu członków na kluczowe decyzje finansowe,

  • Skupienia władzy w mniejszym gronie osób,

  • Zmniejszenia transparentności zarządzania środkami spółdzielni.

3. Elektroniczne głosowanie bez wystarczających zabezpieczeń

Wprowadzenie elektronicznego głosowania jest postulatem usprawniającym proces decyzyjny i zwiększającym dostępność dla członków.

Jednak brak odpowiednich mechanizmów zabezpieczających może spowodować:

  • Ryzyko manipulacji wynikami głosowania,

  • Problemy z wiarygodnością i akceptacją wyników,

  • Zwiększone zagrożenia cyberbezpieczeństwa.

 

Jakie mogą być praktyczne skutki zmian dla członków spółdzielni?

Zmiany te w dużym stopniu mogą przełożyć się na codzienne funkcjonowanie mieszkańców spółdzielni:

  • Zmniejszenie wpływu na decyzje – mniej transparentne procesy i mniejsza rola Walnego Zgromadzenia oznaczają ograniczenie realnej kontroli nad spółdzielnią,

  • Większe ryzyko upolitycznienia – udział przedstawicieli rządu w organach spółdzielczych może wprowadzić wpływy polityczne do zarządzania,

  • Problemy z zaufaniem – brak odpowiednich zabezpieczeń głosowania elektronicznego może podważyć zaufanie do podejmowanych decyzji.

 

Jak przygotować się na nadchodzące zmiany? Praktyczne wskazówki

Zalecamy członkom spółdzielni oraz zarządom:

  • Śledzenie prac legislacyjnych – regularne monitorowanie zmian i udział w konsultacjach społecznych,

  • Aktywne uczestnictwo w Walnym Zgromadzeniu – aby mieć realny wpływ na decyzje i reprezentować interesy członków,

  • Zapewnienie transparentności działań – promowanie jawności w zarządzaniu i komunikacji z członkami,

  • Szkolenia i edukację – podnoszenie wiedzy na temat prawa spółdzielczego i nowych regulacji,

  • Konsultacje z ekspertami – w razie wątpliwości korzystanie z pomocy prawnej, np. Kancelarii DERC PAŁKA.

 

Gdzie znaleźć więcej informacji?

Zapraszamy do portalu Administrator24.info.

Ponadto zachęcamy do śledzenia bieżących informacji i dyskusji na profilu Administrator24 na LinkedIn.

 

Podsumowanie

Zmiany w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych mają potencjał unowocześnić zarządzanie, ale również niosą ze sobą ryzyka, które mogą ograniczyć prawa i wpływ członków spółdzielni.

Jako Kancelaria Radców Prawnych DERC PAŁKA podkreślamy, że kluczowa jest transparentność, samorządność i zabezpieczenie praw członków w procesie legislacyjnym oraz w przyszłym funkcjonowaniu spółdzielni.

Niniejszy wpis ma charakter analizy opinii prawnej przygotowanej przez naszą Kancelarię na podstawie aktualnego stanu prac legislacyjnych. Treść nie stanowi porady prawnej ani ostatecznej interpretacji przepisów, które mogą ulec zmianie w toku procesu legislacyjnego. Zachęcamy do śledzenia dalszych aktualizacji i konsultacji indywidualnych w celu dostosowania działań do obowiązującego prawa.

Zapraszamy do kontaktu i współpracy – chętnie pomożemy Państwu zrozumieć i odpowiednio przygotować się do nadchodzących zmian.

W wydaniu Rzeczpospolitej komentujemy na pierwszej stronie potrzebę uregulowania stanu prawnego gruntów o nieuregulowanym statusie prawnym w spółdzielniach mieszkaniowych

W wydaniu Rzeczpospolitej komentujemy na pierwszej stronie potrzebę uregulowania stanu prawnego gruntów o nieuregulowanym statusie prawnym w spółdzielniach mieszkaniowych

19 listopada 2025 r. Rzeczpospolita po raz kolejny zwróciła uwagę na problem, który od lat destabilizuje funkcjonowanie spółdzielni mieszkaniowych w całej Polsce, nieuregulowany status prawny gruntów. Choć temat ten wielokrotnie powracał w debatach prawniczych i branżowych, dziś wybrzmiewa szczególnie mocno, bo dotyka zarówno spółdzielni, jak i samych mieszkańców.

To właśnie w tym kontekście, na pierwszej stronie Rzeczpospolitej, przedstawiliśmy nasz komentarz dotyczący pilnej potrzeby uporządkowania kwestii własnościowych, które mają realny wpływ na stabilność zarządzania nieruchomościami.

Skąd wziął się problem?

Korzenie chaosu prawnego wokół gruntów spółdzielczych sięgają okresu PRL, kiedy to grunty przekazywano spółdzielniom często w sposób nieprecyzyjny, bez jasnych granic, tytułów własności czy uregulowania w księgach wieczystych. Transformacja ustrojowa nie rozwiązała niestety większości z tych niejasności.

W efekcie, w wielu miejscach w Polsce funkcjonują dziś osiedla i budynki:

  • położone na gruntach o niepewnym statusie,
  • objęte roszczeniami reprywatyzacyjnymi,
  • bez pełnych wpisów w księgach wieczystych,
  • o niejednoznacznej historii nabycia.

Dlaczego to problem ogólnopolski?

Nie chodzi o jednostkowe przypadki. Nieuregulowane grunty to problem:

  • dużych osiedli mieszkaniowych,
  • małych lokalnych spółdzielni,
  • terenów objętych dawnymi postępowaniami wywłaszczeniowymi,
  • działek o niejasnych zasadach użytkowania wieczystego.

Dla tysięcy mieszkańców oznacza to brak pewności co do przyszłych inwestycji, trudności w uzyskiwaniu finansowania i ryzyko sporów administracyjnych.

 

Konsekwencje dla spółdzielni i mieszkańców

1. Ograniczona zdolność inwestycyjna

Bez uregulowanego stanu prawnego gruntu spółdzielnie mają utrudniony dostęp do kredytów i programów finansowania.

2. Ryzyko roszczeń

Niezałatwione sprawy reprywatyzacyjne mogą doprowadzić do wieloletnich postępowań i niepewności prawnej.

3. Paraliż decyzyjny

Brak tytułu prawnego ogranicza możliwość sprzedaży, zabudowy, wynajmu czy nawet remontów części wspólnych.

4. Problemy członków i mieszkańców

Najdalej idące skutki dotyczą codziennych spraw lokatorów — od ustanawiania odrębnej własności lokali, po procedury modernizacyjne.

 

Czy nowe przepisy przyniosą zmianę?

Szansą na uporządkowanie sytuacji są proponowane zmiany legislacyjne, zakładające m.in.:

  • uproszczenie procedur nabywania gruntów przez spółdzielnie,
  • wprowadzenie zasad pozwalających na „uzdrowienie” wieloletnich niejasności,
  • umożliwienie wykupu lub przekształcenia użytkowania wieczystego tam, gdzie spółdzielnie od dekad faktycznie władają gruntem,
  • usprawnienie postępowań w sprawach roszczeń nieruchomościowych.

Jeśli zostaną wdrożone, może to stać się jednym z najważniejszych impulsów stabilizujących funkcjonowanie spółdzielni w ostatnich latach.

 

Podsumowanie

Problem nieuregulowanego statusu prawnego gruntów nie jest abstrakcją, to kwestia, która realnie wpływa na bezpieczeństwo prawne i finansowe milionów mieszkańców w Polsce. Skala problemu wymaga zdecydowanych, systemowych działań ustawodawczych.

Dlatego tak istotne jest nagłaśnianie tego tematu, w tym na łamach Rzeczpospolitej, gdzie zwracamy uwagę na konieczność zmian, które mogą przynieść realną stabilizację tysiącom spółdzielni.

https://www.rp.pl/
https://www.rp.pl/

Nowelizacja ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych – komentarz naszej kancelarii w wydaniu „Rzeczpospolitej”

Dnia 4 listopada 2025 r. ukazał się w „Rzeczpospolitej” artykuł szczegółowo omawiający przyjęcie przez rząd projektu nowelizacji ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych („mała ustawa”).

Projekt przewiduje przede wszystkim:

  • zakaz udziału pełnomocników członków spółdzielni w wyborach do zarządów oraz rad nadzorczych, co oznacza obowiązkowe głosowanie osobiste członka spółdzielni. Rzeczpospolita
  • ograniczenie katalogu osób, które mogą zostać pełnomocnikami, mogą to być: inny członek tej samej spółdzielni, adwokat lub radca prawny, lub osoba „bliska” członkowi spółdzielni (np. zstępny, wstępny, rodzeństwo, małżonek, osoba przysposabiająca/przysposobiona, osoba pozostająca we wspólnym pożyciu),  przy czym pełnomocnictwo wymaga oświadczenia pełnomocnika. Rzeczpospolita
  • wyłączenie stosowania art. 15zzzr specustawy covidowej, czyli zakaz stosowania zdalnych walnych zgromadzeń lub głosowań na piśmie lub przy użyciu środków porozumiewania się na odległość. Rzeczpospolita
  • ułatwienia dla członków spółdzielni (lub osób niebędących członkami) w dochodzeniu ustanowienia prawa odrębnej własności lokalu będącego wcześniej prawem do lokalu spółdzielczego, jeżeli spółdzielnia nie dokonała wymaganych czynności w odpowiednim czasie. Rzeczpospolita

Nasza ocena zmian

1. Wzmocnienie samorządności i transparentności

Wprowadzone regulacje mają na celu ograniczenie patologii związanych z nadużywaniem pełnomocnictw – co w wielu spółdzielniach prowadziło do przejmowania kontroli nad organami spółdzielni przy bardzo niskiej frekwencji WZ. Rzeczpospolita W tym zakresie zmiany należy ocenić pozytywnie, przywracają realny wpływ członków spółdzielni na procesy decyzyjne, co leży w duchu idei spółdzielczości mieszkaniowej.

2. Potencjalne ograniczenia dla członków znajdujących się w szczególnej sytuacji

Z drugiej strony, całkowite wyłączenie pełnomocników przy wyborach do organów, może prowadzić do sytuacji, w której członek spółdzielni, np. ze względu na stan zdrowia, wyjazd, niepełnosprawność, nie będzie mógł skutecznie wykonywać prawa głosu, jeśli udział osobisty będzie obowiązkowy. W ocenie naszej Kancelarii warto rozważyć, czy projekt mógłby przewidywać wyjątek statutu lub analogiczne rozwiązanie dla takich sytuacji.

3. Kwestionowanie oświadczenia osoby „bliskiej”

Zapis wymagający od pełnomocnika złożenia oświadczenia o byciu osobą „bliską” członkowi spółdzielni rodzi wątpliwości co do mechanizmów weryfikacji i odpowiedzialności. Projekt przewiduje karę grzywny za fałszywe oświadczenie, jednak z praktycznego punktu widzenia może to być niewystarczające narzędzie zapobiegawcze. Rzeczpospolita

4. Powrót do stacjonarnych walnych zgromadzeń

Projekt deklaruje przywrócenie formuły stacjonarnej WZ, argumentując, że umożliwia ona rzeczywistą dyskusję i kontrolę nad pracą spółdzielni. Rzeczpospolita W naszej ocenie jest to kierunek słuszny, jednak wymaga uwzględnienia warunków technicznych, dostępności i komunikacji dla wszystkich członków spółdzielni, tak aby prawo uczestnictwa nie zostało w praktyce ograniczone.

5. Ułatwienia w przekształcaniu prawa do lokalu spółdzielczego

Zmiana przewidująca możliwość sądowego dochodzenia ustanowienia odrębnej własności lokalu w przypadku bezczynności spółdzielni jest istotnym krokiem na rzecz uprawnionych członków. Rzeczpospolita Wskazujemy jednak, że jej skuteczność będzie w dużym stopniu zależała od praktyki sądowej oraz działań kontrolnych wobec spółdzielni.

Wnioski i rekomendacje dla członków spółdzielni oraz organów spółdzielczych

  • Członkowie spółdzielni mieszkaniowych powinni już dziś zainteresować się projektem i – jeśli statut spółdzielni przewiduje udzielanie pełnomocnictw, rozważyć jego modyfikację w świetle zmian.
  • Organy spółdzielni (zarządy, rady nadzorcze) rekomendowane są do wczesnego opracowania procedur dostosowujących działalność do wymogów nowej regulacji,  w szczególności w zakresie przygotowania WZ, pełnomocnictw, komunikacji z członkami.
  • Zalecamy uwzględnienie w regulaminach spółdzielni zapisów umożliwiających uczestnictwo członków ze szczególnymi potrzebami (np. niepełnosprawność) w WZ – w formie zapewnienia asysty lub alternatywy w głosowaniu, jeśli ustawodawca ostatecznie dopuści odstępstwa.
  • Prawnicy i doradcy spółdzielniom powinni zwrócić uwagę na przygotowanie dokumentacji związanej z oświadczeniami pełnomocników i ewentualnymi sankcjami za naruszenie przepisów, celem minimalizacji ryzyka proceduralnego i odpowiedzialności.
  • W przypadku przekształcania prawa do lokalu spółdzielczego w odrębną własność – wskazane jest dokonanie audytu stanu faktycznego i prawnego dla lokali, gdzie spółdzielnia nie podjęła działań, oraz wczesne przygotowanie pozwu, o ile to konieczne.

Podsumowanie

Projektowane zmiany w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych stanowią istotny krok w kierunku poprawy transparentności i wzmocnienia wpływu członków spółdzielni na zarządzanie ich wspólnotą. Jednocześnie jednak w ocenie naszej Kancelarii pozostają wyzwania praktyczne, zwłaszcza w zakresie zapewnienia dostępności i równego traktowania wszystkich członków, a także właściwej weryfikacji pełnomocnictw. Warto, by spółdzielnie już dziś podjęły działania przygotowawcze, by po wejściu w życie przepisów uniknąć luk proceduralnych i ryzyka prawnego.

Jeśli Państwo, jako członkowie spółdzielni lub jej organy,  potrzebują wsparcia w zakresie analizy statutu, przygotowania regulaminów, pełnomocnictw czy przekształceń lokali,  zachęcamy do kontaktu z naszą kancelarią.

Radio TOK FM cytuje Kancelarię Derc Pałka – komentarz do nowelizacji Kodeksu Pracy od 24 grudnia 2025 r.

W najnowszym materiale Radio TOK FM poświęconym zmianom w Kodeksie Pracy, które wejdą w życie 24 grudnia 2025 r., przytoczono komentarz ekspertów naszej Kancelarii. tokfm.pl+2kobieta.gazeta.pl+2

Zmiany te dotyczą m.in. zasad nazewnictwa stanowisk pracy, neutralności płciowej oraz obowiązków pracodawców w zakresie ogłoszeń o pracę i nazw stanowisk.

 

Główne kierunki zmian

Nowelizacja Kodeksu Pracy przewiduje w szczególności:

  • Wprowadzenie obowiązku stosowania nazw stanowisk neutralnych pod względem płci – tj. nazwy stanowisk nie mogą sugerować płci ani być wyłącznie męską lub żeńską formą.
  • Obowiązek zapewnienia, aby ogłoszenia o naborze oraz proces rekrutacji przebiegały w sposób niedyskryminujący, w tym zapewnienie, by nazwy stanowisk były neutralne płciowo.
  • Termin wejścia w życie: 24 grudnia 2025 r., co oznacza konieczność dostosowania przez pracodawców – w tym przez spółdzielnie mieszkaniowe – swojej dokumentacji, procedur i nazw stanowisk.

Nasza ocena zmian

  1. Konieczność wczesnego reagowania
    Pracodawcy, w tym także spółdzielnie mieszkaniowe, powinni niezwłocznie przeprowadzić przegląd swoich regulaminów pracy, nazw stanowisk oraz ogłoszeń rekrutacyjnych w świetle nowych wymogów. Termin wejścia w życie zmian nie pozostawia dużego marginesu.
  2. Ryzyko interpretacyjne związane z „neutralnością płciową”
    Jak wskazaliśmy w naszym komentarzu dla Radio TOK FM, brak ustawowej definicji „neutralności płciowej” rodzi ryzyko niejasności interpretacyjnych. W praktyce pracodawcy mogą napotkać trudności w określeniu, jaki zakres nazewnictwa stanowisk spełnia wymóg – co może prowadzić do ryzyka sankcji (np. ze strony Państwowa Inspekcja Pracy) lub roszczeń od pracowników z tytułu naruszenia zasady równego traktowania.
  3. Zakres zmian dla spółdzielni mieszkaniowych
    W kontekście spółdzielni mieszkaniowych, które funkcjonują jako pracodawcy, konieczne będą dostosowania takich elementów jak: nazwy stanowisk (np. „kierownik działu technicznego” czy „kierowniczka magazynu”), ogłoszenia rekrutacyjne, regulaminy organizacyjne czy umowy o pracę. Przykładowo, zamiast „kierowniczka” może być stosowana „osoba pełniąca funkcję kierowniczą” lub „kierownik/kierowniczka – osoba odpowiedzialna za…”. Wskazaliśmy to w naszym wywiadzie dla Radia TOK FM.
  4. Wyzwania praktyczne i organizacyjne
    Pracodawcy, w tym spółdzielnie powinni przewidzieć:

    • aktualizację dokumentów wewnętrznych (regulaminy, umowy, opisy stanowisk)
    • modyfikację ogłoszeń rekrutacyjnych i związanych procedur HR
    • szkolenia dla osób odpowiedzialnych za rekrutację i HR, by rozumieli, jak stosować zasadę niedyskryminacji i neutralności płciowej w komunikatach oraz procesach
    • monitoring wdrożenia zmian i dokumentację na wypadek kontroli lub roszczeń

Wnioski i rekomendacje dla pracodawców w szczególności spółdzielni mieszkaniowych

  • Zaleca się rozpoczęcie działań dostosowawczych niezwłocznie, przeprowadzenie analizy stanu faktycznego i harmonogramu zmian.
  • Należy opracować aktualizację regulaminu pracy i regulaminu rekrutacji ze wskazaniem zasad neutralności płciowej nazewnictwa stanowisk oraz ogłoszeń.
  • Warto wprowadzić procedurę zatwierdzania nowych ogłoszeń o pracę przez dział prawny lub HR w celu zapewnienia zgodności z nowymi wymogami.
  • Spółdzielnie powinny rozważyć dialog z pracownikami i członkami w celu wyjaśnienia zmian, ich zakresu i znaczenia, celem zmniejszenia ewentualnych oporów czy niezrozumienia zmian.
  • W przypadku nazw stanowisk wielojęzycznych lub skomplikowanych struktur organizacyjnych należy uwzględnić konsultację prawną celem zapewnienia, że nazwy nie wywołują efektu dyskryminującego.

Podsumowanie

Wejście w życie nowelizacji Kodeksu Pracy, ze szczególnym uwzględnieniem wymogu neutralności płciowej nazw stanowisk, stanowi istotne wyzwanie dla pracodawców, w tym dla spółdzielni mieszkaniowych. W naszej opinii obliguje to do zorganizowanego, rzetelnego działania legislacyjno-organizacyjnego. Jako Kancelaria Derc Pałka jesteśmy gotowi wspierać zarówno pracodawców, jak i organy spółdzielni w przeprowadzeniu procesu dostosowawczego, od analizy prawnej, przez przygotowanie regulaminów i dokumentów, aż po szkolenia dla HR.

Jeśli Państwo, jako pracodawca albo członek zarządu spółdzielni mieszkaniowej, potrzebujecie wsparcia w zakresie analizy statutu, przygotowania dokumentacji oraz wdrożenia zmian wynikających z nowelizacji, zachęcamy do kontaktu z naszą Kancelarią.

W „Dzienniku Gazecie Prawnej” polecamy nasz komentarz – kierunki reformy procedury cywilnej w Sądach

Koniec przedłużania terminów na uzasadnienia wyroków

Jednym z kluczowych elementów planowanej nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego jest ograniczenie możliwości przedłużania przez prezesów sądów terminów na sporządzenie uzasadnień wyroków. W dotychczasowej praktyce przepisy pozwalały na wielokrotne wydłużanie tego czasu, co w konsekwencji prowadziło do przewlekłości postępowań i opóźnień w możliwości wniesienia apelacji lub zażalenia.

Jak wskazaliśmy w komentarzu dla Dziennika Gazety Prawnej, zmiana ta ma charakter systemowy i dyscyplinujący, ponieważ zmusza sądy do sprawniejszej organizacji pracy i ogranicza uznaniowość w zarządzaniu kalendarzem orzeczniczym. Jednocześnie zwiększa przewidywalność terminów dla stron i pełnomocników.

Więcej czasu na odwołanie, ale bez nadużyć

Projekt reformy przewiduje także wydłużenie czasu na wniesienie apelacji lub zażalenia – z tygodnia do dwóch tygodni od dnia doręczenia uzasadnienia. To rozwiązanie korzystne dla stron postępowania, zwłaszcza w bardziej złożonych sprawach cywilnych i gospodarczych.

Zwróciliśmy jednak uwagę, że choć zmiana zwiększa gwarancje procesowe uczestników, nie rozwiązuje zasadniczego problemu, czyli nadmiernego obciążenia sędziów i personelu sądowego. Realne skrócenie postępowań będzie możliwe tylko wtedy, gdy reformie towarzyszyć będą zmiany organizacyjne, w tym zwiększenie liczby asystentów sędziów oraz usprawnienie pracy sekretariatów.

Kierunek reformy – efektywność i przewidywalność

Jak zauważyliśmy w naszej opinii, planowane rozwiązania są krokiem w dobrym kierunku – od formalizmu ku efektywności postępowania. Propozycja wyraźnie ogranicza nadużywanie procedury przedłużania terminów na uzasadnienia i zmusza sądy do większej odpowiedzialności za tok postępowania.

W ocenie Kancelarii Derc Pałka, istotne będzie jednak, aby reforma:

  • obejmowała także mechanizmy monitorowania terminowości orzeczeń,
  • zapewniała odpowiednie zasoby kadrowe dla sądów,
  • oraz chroniła zasadę prawa do rzetelnego procesu, nawet przy przyspieszeniu postępowania.

Wnioski i rekomendacje

Dla stron postępowań cywilnych planowana reforma oznacza większą przewidywalność i krótsze oczekiwanie na możliwość zaskarżenia wyroków. Z punktu widzenia pełnomocników, także potrzebę bieżącego monitorowania zmian w harmonogramach sądowych oraz lepszego planowania strategii procesowej.

 

Źródło: Dziennik Gazeta Prawna, wydanie z 30 października 2025 r., artykuł „Koniec przedłużania terminów na uzasadnienia wyroków”.

W „Fakcie” polecamy nasz komentarz – naruszanie porządku domowego we wspólnotach i spółdzielniach mieszkaniowych

W wydaniu dziennika „Fakt” ukazał się artykuł dotyczący coraz częstszych przypadków naruszania porządku domowego w budynkach wielorodzinnych, m.in. poprzez składowanie śmieci lub przedmiotów na klatkach schodowych, balkonach czy korytarzach. W publikacji znalazł się komentarz ekspertów naszej kancelarii, którzy wyjaśnili, jakie środki prawne przysługują wspólnotom i spółdzielniom mieszkaniowym w takich sytuacjach.
👉 Zobacz artykuł w Fakcie

Kiedy lokator narusza porządek domowy

W praktyce do naruszenia porządku domowego może dojść nie tylko wtedy, gdy lokator zachowuje się agresywnie lub zakłóca spokój sąsiadów, ale również wtedy, gdy:

  • składuje śmieci lub rzeczy osobiste na klatce schodowej, w piwnicy lub na wspólnym korytarzu,
  • emituje intensywne zapachy z lokalu,
  • dopuszcza się rażących zaniedbań porządkowych,
  • użytkuje części wspólne w sposób sprzeczny z ich przeznaczeniem.

Takie zachowania mogą stanowić naruszenie obowiązków wynikających z art. 13 ust. 1 ustawy o własności lokali, który nakłada na właściciela lokalu obowiązek korzystania z nieruchomości wspólnej w sposób nieutrudniający korzystania innym. W spółdzielniach mieszkaniowych analogiczny obowiązek wynika z art. 27 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.

Jakie środki może podjąć wspólnota lub spółdzielnia

Zgodnie z komentarzem ekspertów naszej Kancelarii, wspólnoty i spółdzielnie mają kilka dostępnych instrumentów prawnych:

  1. Upomnienie i wezwanie do usunięcia naruszenia – najczęściej pierwszy krok, w formie pisemnego wezwania, wysyłanego przez zarząd lub administratora nieruchomości.
  2. Uchwała wspólnoty / decyzja spółdzielni o nałożeniu sankcji porządkowej – w przypadkach uporczywych możliwe jest np. ograniczenie dostępu do części wspólnych lub obciążenie kosztami sprzątania.
  3. Postępowanie sądowe – w skrajnych przypadkach wspólnota może wystąpić z powództwem na podstawie art. 16 ustawy o własności lokali, żądając sprzedaży lokalu właściciela, który rażąco lub uporczywie narusza porządek domowy.
  4. Zawiadomienie straży miejskiej lub sanepidu – w razie stwierdzenia zagrożenia dla zdrowia lub bezpieczeństwa mieszkańców.

Odpowiedzialność cywilna i administracyjna

Jak podkreśliliśmy w komentarzu dla „Faktu”, właściciel lub najemca, który uporczywie utrudnia korzystanie z części wspólnych, może odpowiadać nie tylko na gruncie prawa cywilnego, lecz także na podstawie przepisów o wykroczeniach (art. 51 § 1 lub art. 75 Kodeksu wykroczeń).
Dodatkowo, w przypadkach stwarzających zagrożenie pożarowe (np. przechowywanie przedmiotów na klatce schodowej), możliwe jest nałożenie kar przez straż pożarną lub straż miejską.

Jak reagować w praktyce

Z doświadczeń naszej Kancelarii wynika, że najbardziej efektywne działania to:

  • prowadzenie dokumentacji fotograficznej i protokolarnej (dla potwierdzenia naruszeń),
  • wystosowanie pisemnego upomnienia, najlepiej podpisanego przez zarząd wspólnoty lub administrację,
  • powiadomienie odpowiednich służb w razie zagrożenia sanitarnego lub pożarowego,
  • w razie braku reakcji, skierowanie sprawy na drogę cywilną z wnioskiem o nakazanie zaniechania naruszeń.

Wnioski i rekomendacje Kancelarii Derc Pałka

Naruszanie porządku domowego, nawet pozornie „błahe”, jak składowanie śmieci czy rzeczy osobistych na klatce schodowej, może mieć poważne skutki prawne. Wspólnoty i spółdzielnie powinny stosować procedury proporcjonalne do skali problemu, ale konsekwentne i udokumentowane.

Zachęcamy zarządy wspólnot i spółdzielni do:

  • opracowania regulaminów porządku domowego,
  • prowadzenia ewidencji naruszeń i korespondencji z lokatorami,
  • zasięgania porady prawnej przy powtarzających się incydentach.

Podsumowanie

Spory sąsiedzkie dotyczące porządku w częściach wspólnych budynków wielorodzinnych wymagają zarówno wiedzy prawnej, jak i rozwagi organizacyjnej. Nasza Kancelaria wspiera wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe w rozwiązywaniu tego typu problemów – od opracowania regulaminów po reprezentację w sporach sądowych.

Polecamy nasz artykuł w Rzeczpospolitej: Prawne zawiłości i polityczny impas w Trybunale Stanu – zarzuty wobec prof. Małgorzaty Manowskiej

Polecamy nasz artykuł w Rzeczpospolitej: Prawne zawiłości i polityczny impas w Trybunale Stanu – zarzuty wobec prof. Małgorzaty Manowskiej

 

Nasz artykuł w Rzeczpospolitej analizuje ostatnie wydarzenia w Trybunale Stanu i zarzuty wobec prof. Małgorzaty Manowskiej. Sprawdź, jakie znaczenie mają dla niezależności sądownictwa w Polsce.

Zarzuty wobec prof. Małgorzaty Manowskiej – tło sprawy

W najnowszym wydaniu Rzeczpospolitej omawiamy sprawę prof. Małgorzaty Manowskiej, pierwszej prezes Sądu Najwyższego, której dotyczą wnioski o pociągnięcie do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu.

Zarzuty te postrzegane są nie tylko jako kwestia formalna, ale również jako element szerszego sporu o kształt polskiego sądownictwa i niezależność kluczowych urzędników państwowych, mianowanych w poprzedniej kadencji rządu.

 

Prawny paraliż i polityczne zawirowania

Sprawa osiągnęła wysoki poziom skomplikowania ze względu na manewry procesowe obrony oraz wyłączenia niektórych sędziów. Ekspert, prof. Piotr Pałka, wskazuje, że takie sytuacje są testem funkcjonowania instytucji państwowych w warunkach głębokich podziałów politycznych.

„To nie tylko kwestia formalna – to sprawdzian dla niezależności Trybunału Stanu i całego wymiaru sprawiedliwości w Polsce” – komentuje ekspert.

 

Aspekty prawne i przyszłość postępowania

Analiza stosowania przepisów kodeksu postępowania karnego (k.p.k.) w kontekście Trybunału Stanu pokazuje wiele wątpliwości interpretacyjnych, takich jak:

  • Zasada subsydiarnego stosowania przepisów k.p.k. w TS,

  • Główne różnice i wykluczenia między zwykłym postępowaniem karnym a postępowaniem przed TS,

  • Spory interpretacyjne dotyczące proceduralnego statusu osób wyłączonych i pełnomocników obrony.

Ekspert wskazuje, że obecny impas prawny może wpływać nie tylko na wynik sprawy prof. Manowskiej, ale również na ogólne zasady niezależności instytucji państwowych.

 

Dlaczego ta sprawa jest ważna?

Sprawa prof. Manowskiej stała się jednym z najbardziej symbolicznych sporów w polskim wymiarze sprawiedliwości. Jej znaczenie wykracza poza indywidualną odpowiedzialność urzędniczą i dotyka kwestii:

  • Niezależności sądów i Trybunału Stanu,

  • Roli polityki w funkcjonowaniu instytucji państwowych,

  • Transparentności i rzetelności procedur w postępowaniach przeciwko najwyższym urzędnikom.

Podsumowanie

Publikacja w Rzeczpospolitej pokazuje, jak złożone są relacje między prawem a polityką w przypadku procedur przed Trybunałem Stanu. Prof. Piotr Pałka podkreśla, że prawne zawiłości i polityczny impas wymagają świadomej analizy i przestrzegania zasad niezależności instytucji państwowych, aby zapewnić stabilność i zaufanie do systemu sprawiedliwości.

Pełen artykuł dostępny tutaj: Prawne zawiłości i polityczny impas – Rzeczpospolita

W Wydaniu Dziennik Gazeta Prawna: Nasz Komentarz nt. Braku Zabezpieczenia Prawnego Mieszkańców Przed Wzrostami Cen Energii

W Wydaniu Dziennik Gazeta Prawna: Nasz Komentarz nt. Braku Zabezpieczenia Prawnego Mieszkańców Przed Wzrostami Cen Energii


Nasz komentarz w Dzienniku Gazecie Prawnej o zagrożeniach dla mieszkańców spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych związanych ze wzrostem cen ciepła. Sprawdź, jakie zmiany prawne są potrzebne i jak chronić członków spółdzielni.

 

Brak Zabezpieczenia Prawnego Mieszkańców Przed Wzrostami Cen Energii

Czy czynsze w blokach mogą wzrosnąć o kilkaset złotych? Nasz najnowszy komentarz w Dzienniku Gazecie Prawnej (DGP) wskazuje na poważne zagrożenie dla tysięcy polskich rodzin: brak skutecznych mechanizmów prawnych chroniących mieszkańców spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych przed skokowym wzrostem kosztów ogrzewania.

 

Dlaczego Ceny Ciepła w Spółdzielniach Mogą Rosnąć Nawet o 100% 

Projektowane zmiany oraz wygasające tarcze ochronne tworzą lukę, która dotknie głównie odbiorców ciepła z sieci ciepłowniczych, czyli mieszkańców dużych budynków wielolokalowych. Wzrosty cen ciepła u niektórych dostawców już sięgnęły 50, 70, a nawet 100 proc. Pełne koszty tych podwyżek mogą spaść bezpośrednio na mieszkańców, gdy wsparcie publiczne przestanie obowiązywać.

Jak komentuje r.pr. dr Piotr Pałka, wspólnik DERC PAŁKA Kancelaria Radców Prawnych i ekspert prawa spółdzielczego:

„W Polsce w tej grupie są mieszkańcy bloków z lat 80. i 90. W większości są to zasoby spółdzielni mieszkaniowych. Związek Rewizyjny Spółdzielni Mieszkaniowych RP i my, jako prawnicy współpracujący z KRSM RP, zwracaliśmy uwagę, by ten problem nie został dotknięty osłonami.”

 

Główny Problem – Zróżnicowanie i Wyłączenia

Obecne przepisy ochronne często nie obejmują w pełni podmiotów, które kupują energię od firm nieobjętych typowymi taryfami, np. od firm ciepłowniczych powiązanych z dużymi koncernami energetycznymi, takimi jak Węglokoks Energia ZCP. W efekcie tysiące członków spółdzielni stają w obliczu niekontrolowanego wzrostu opłat.

 

Nasze Wnioski – Potrzebna Natychmiastowa Zmiana Prawa 

Jako specjaliści w prawie spółdzielczym i prawie nieruchomości, podkreślamy konieczność wprowadzenia kompleksowych rozwiązań:

Ujednolicenie Statusu Prawnego Odbiorców

Niezbędne jest stworzenie przepisów gwarantujących równą ochronę wszystkim mieszkańcom, niezależnie od tego, od kogo spółdzielnia lub wspólnota kupuje ciepło.

Przywrócenie Skutecznych Mechanizmów Osłonowych

Rząd powinien wprowadzić stałe zabezpieczenia prawne, które ograniczą możliwość przerzucania niekontrolowanych podwyżek na członków spółdzielni i wspólnot.

Wsparcie dla Termomodernizacji i Transformacji Energetycznej

Najtrwalszym rozwiązaniem jest długofalowy plan inwestycyjny. Jak radzi r.pr. dr Piotr Pałka:

„Osobom, które będą musiały wyrazić zgodę, musimy gwarantować pomoc w obniżeniu poziomu finansowania… Najlepszym rozwiązaniem jest termomodernizacja i transformacja energetyczna.”

 

DERC PAŁKA – Wsparcie Prawne dla Twojej Spółdzielni 

Tylko szybka interwencja legislacyjna i odpowiednie przygotowanie spółdzielni może uchronić mieszkańców przed dotkliwymi podwyżkami.

Nasza kancelaria oferuje kompleksowe doradztwo prawne dla spółdzielni mieszkaniowych, m.in.:

  • Interpretacja i stosowanie nowych przepisów dotyczących cen energii.

  • Prowadzenie sporów prawnych z dostawcami ciepła.

  • Wsparcie w transformacji energetycznej i korzystaniu z programów osłonowych.

Zapoznaj się z pełną analizą w Dzienniku Gazecie Prawnej i upewnij się, że Twoja spółdzielnia jest przygotowana na nadchodzące wyzwania. Zabezpieczenie interesów mieszkańców jest naszym priorytetem!

FAQ – Najczęściej Zadawane Pytania

  1. Czy mieszkańcy spółdzielni mogą uniknąć wzrostu cen ciepła?
    Tak, jeśli spółdzielnia zastosuje skuteczne mechanizmy ochronne i przygotuje się do transformacji energetycznej.
  2. Kto odpowiada za podwyżki w spółdzielniach i wspólnotach mieszkaniowych?
    Koszty rosnącego ciepła mogą być przerzucane na mieszkańców, jeśli brak jest przepisów prawnych gwarantujących ochronę.
  3. Jakie prawa mają członkowie spółdzielni w zakresie ochrony przed podwyżkami?
    Mogą domagać się przejrzystości w kosztach, dostępu do informacji oraz korzystać z mechanizmów osłonowych, jeśli zostaną wprowadzone.
  4. Czy termomodernizacja może obniżyć koszty ogrzewania w blokach?
    Tak, długofalowa modernizacja energetyczna budynków zmniejsza zużycie energii i obniża koszty ogrzewania dla mieszkańców.
Nasz Komentarz nt. Braku Zabezpieczenia Prawnego Mieszkańców Przed Wzrostami Cen Energii
Nasz Komentarz nt. Braku Zabezpieczenia Prawnego Mieszkańców Przed Wzrostami Cen Energii

Miejsca doraźnego schronienia – nasz komentarz w Prawo.pl

Miejsca doraźnego schronienia – nasz komentarz w Prawo.pl

Z przyjemnością informujemy, że w głównym wydaniu Prawo.pl ukazał się nasz komentarz ekspercki poświęcony niezwykle istotnemu tematowi, jakim są miejsca doraźnego schronienia oraz ryzyka prawne związane z ich funkcjonowaniem.

👉 Zachęcamy do lektury pełnej publikacji: „Miejsca doraźnego schronienia – obowiązki dla samorządów i ryzyka prawne” – Prawo.pl

Czym są miejsca doraźnego schronienia?

Miejsca doraźnego schronienia to przestrzenie, które jednostki samorządu terytorialnego mają obowiązek wyznaczać i przygotowywać w celu zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańców w sytuacjach kryzysowych. Mogą one obejmować m.in.:

  • sale sportowe,

  • świetlice,

  • hale targowe,

  • inne budynki użyteczności publicznej.

Ich funkcją jest zapewnienie krótkotrwałej ochrony i wsparcia osobom zagrożonym np. w przypadku katastrof naturalnych, awarii infrastruktury krytycznej, kryzysów energetycznych czy sytuacji związanych z bezpieczeństwem państwa.

Obowiązki samorządów

W naszym komentarzu podkreślamy, że ustawodawca nakłada na gminy, powiaty i województwa konkretne obowiązki związane z organizacją miejsc doraźnego schronienia. Samorządy muszą m.in.:

  1. wyznaczyć i przygotować obiekty do pełnienia funkcji schronienia,

  2. zapewnić ich odpowiednie wyposażenie i infrastrukturę,

  3. opracować procedury działania w sytuacjach kryzysowych,

  4. prowadzić współpracę z innymi instytucjami publicznymi.

 

Ryzyka prawne i praktyczne

Brak należytego przygotowania miejsc doraźnego schronienia może rodzić poważne konsekwencje zarówno dla jednostek samorządu, jak i dla osób odpowiedzialnych za zarządzanie kryzysowe.

W artykule wskazujemy na najważniejsze ryzyka:

  • odpowiedzialność cywilna za szkody poniesione przez mieszkańców,

  • możliwość odpowiedzialności karnej w przypadku rażących zaniedbań,

  • ryzyko naruszenia przepisów BHP i prawa budowlanego,

  • odpowiedzialność polityczna i społeczna wobec mieszkańców,

  • brak finansowania zewnętrznego na utrzymanie i wyposażenie obiektów.

 

Dlaczego komentarz naszej kancelarii jest ważny?

Miejsca doraźnego schronienia to nowy obowiązek, który wymaga od samorządów nie tylko zaangażowania organizacyjnego, ale przede wszystkim zrozumienia konsekwencji prawnych. Nasza kancelaria DERC PAŁKA od lat wspiera jednostki samorządu terytorialnego oraz instytucje publiczne, wskazując rozwiązania prawne i praktyczne w obszarze zarządzania kryzysowego i prawa administracyjnego.

W naszym komentarzu dla Prawo.pl pokazujemy, jak należy podejść do tematu, aby minimalizować ryzyka, a jednocześnie spełniać ustawowe obowiązki wobec mieszkańców.

 

Podsumowanie

Zapewnienie bezpieczeństwa obywatelom w sytuacjach nadzwyczajnych to jedno z najważniejszych zadań samorządów. Miejsca doraźnego schronienia są niezbędnym elementem systemu bezpieczeństwa, ale ich organizacja wymaga zarówno nakładów finansowych, jak i starannego przygotowania prawnego.

📌 Zachęcamy do przeczytania pełnego komentarza na Prawo.pl:
👉 Kliknij, aby przejść do artykułu