Znów burza wokół pełnomocnictw, nasz komentarz do noweli ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych w „Rzeczpospolitej”
Nowelizacja ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, która weszła w życie 28 stycznia 2026 r., wprowadziła istotne zmiany w zakresie pełnomocnictw na walnych zgromadzeniach. Nowe przepisy ograniczają krąg pełnomocników oraz zakres ich uprawnień, co wywołało szeroką debatę w środowisku prawnym i spółdzielczym. Poniżej przedstawiamy najważniejsze założenia noweli oraz nasz komentarz ekspercki opublikowany na łamach „Rzeczpospolitej”.
W najnowszym wydaniu Rzeczpospolitej polecamy komentarz Kancelarii DERC PAŁKA dotyczący bardzo istotnej, a jednocześnie kontrowersyjnej zmiany prawnej — nowelizacji ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, która właśnie weszła w życie i wywołuje gorącą debatę wśród prawników, zarządów spółdzielni oraz ich członków.
Najważniejsze zmiany w noweli ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych
Od 28 stycznia 2026 r. obowiązują nowe zasady dotyczące uczestnictwa w walnych zgromadzeniach spółdzielni mieszkaniowych, w szczególności w zakresie działania przez pełnomocnika.
1. Ograniczony katalog pełnomocników
Pełnomocnikiem członka spółdzielni mieszkaniowej może być wyłącznie:
- inny członek tej samej spółdzielni,
- adwokat lub radca prawny,
- osoba bliska (np. małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni).
2. Zakaz głosowania przez pełnomocników w sprawach personalnych
Nowe przepisy wprowadzają zakaz udziału pełnomocników w głosowaniach dotyczących wyboru i odwoływania członków organów spółdzielni, co ma zapewnić, że kluczowe decyzje personalne będą podejmowane osobiście przez członków.
3. Dodatkowe formalności dotyczące pełnomocnictw
Ustawodawca wprowadził obowiązek:
- udzielenia pełnomocnictwa na piśmie,
- spełnienia określonych wymogów formalnych i terminowych związanych ze złożeniem dokumentów przed walnym zgromadzeniem.
Celem tych zmian ma być zwiększenie transparentności procesu decyzyjnego w spółdzielniach mieszkaniowych.
Dlaczego zmiana budzi kontrowersje?
Projekt nowelizacji — określany często jako „mała ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych” — miał przede wszystkim ukrócić praktyki polegające na wyłudzaniu, kupowaniu i fałszowaniu pełnomocnictw. Przy niskiej frekwencji na walnych zgromadzeniach takie działania pozwalały w praktyce sterować decyzjami spółdzielni mieszkaniowych.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii oraz Parlamentarny Zespół ds. Spółdzielczości Mieszkaniowej podkreślały, że ograniczenie pełnomocnictw jest konieczne, aby:
- przeciwdziałać patologiom,
- wzmocnić rzeczywistą kontrolę członków nad organami spółdzielni,
- przywrócić zaufanie do procedur decyzyjnych.
Nasza perspektywa, komentarz ekspercki DERC PAŁKA
W komentarzu opublikowanym na łamach Rzeczpospolitej wskazaliśmy, że cel nowelizacji ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych jest co do zasady słuszny, jednak przyjęte rozwiązania nie eliminują wszystkich problemów i mogą generować nowe ryzyka praktyczne.
Główne wątpliwości i obawy naszego zespołu:
- ograniczenia dotyczące pełnomocnictw mogą realnie utrudnić udział w walnych zgromadzeniach osobom starszym, chorym lub z ograniczeniami mobilnymi;
- wąski katalog pełnomocników oraz rozbudowane formalności mogą prowadzić do faktycznego pozbawienia części członków możliwości wpływu na decyzje spółdzielni;
- nie ma pewności, czy nowe regulacje skutecznie wyeliminują patologie, które ustawodawca zamierzał ograniczyć — wiele zależeć będzie od praktyki ich stosowania oraz przyszłego orzecznictwa.
Co nowelizacja oznacza dla członków spółdzielni i prawników?
Nowelizacja ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych to nie tylko techniczna zmiana zasad głosowania czy udziału w walnym zgromadzeniu. To nowy model partycypacji członków w zarządzaniu wspólnym mieniem, który:
- wymusza bardziej bezpośrednie zaangażowanie członków spółdzielni,
- zwiększa formalny nadzór nad procesem decyzyjnym,
- rodzi pytania o granice reprezentacji i dostępność mechanizmów decyzyjnych dla wszystkich uprawnionych.
Zmiany te będą miały istotne znaczenie zarówno dla członków spółdzielni mieszkaniowych, jak i dla prawników obsługujących spółdzielnie oraz ich organy.
Najczęściej zadawane pytania dotyczące pełnomocnictw w spółdzielniach mieszkaniowych
Czy pełnomocnik może głosować na walnym zgromadzeniu spółdzielni mieszkaniowej?
Tak, ale z ograniczeniami. Od 28 stycznia 2026 r. pełnomocnik nie może głosować w sprawach dotyczących wyboru lub odwołania członków organów spółdzielni.
Kto może być pełnomocnikiem członka spółdzielni mieszkaniowej?
Pełnomocnikiem może być wyłącznie inny członek tej samej spółdzielni, adwokat, radca prawny lub osoba bliska w rozumieniu ustawy.
Czy nowe przepisy ograniczają prawa seniorów i osób mniej mobilnych?
W praktyce nowe regulacje mogą utrudniać udział takich osób w podejmowaniu kluczowych decyzji, co stanowi jeden z głównych punktów krytyki nowelizacji.
Podsumowanie
Nowelizacja ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz towarzysząca jej debata pokazują, że:
- transparentność i uczciwość procesów decyzyjnych w spółdzielniach są niezwykle istotne,
- reforma prawa spółdzielczego powinna uwzględniać zarówno interes większości, jak i ochronę praw jednostek,
- skutki nowych regulacji będzie można w pełni ocenić dopiero po ukształtowaniu się praktyki ich stosowania.
Członkowie spółdzielni mieszkaniowych oraz zarządy, które mają wątpliwości co do stosowania nowych przepisów dotyczących pełnomocnictw i walnych zgromadzeń, mogą skonsultować swoją sytuację z zespołem prawa nieruchomości Kancelarii DERC PAŁKA.
Zachęcamy również do zapoznania się z pełnym komentarzem opublikowanym w Rzeczpospolitej oraz do śledzenia dalszych zmian legislacyjnych w obszarze prawa spółdzielczego, temat ten ma realny wpływ na funkcjonowanie nieruchomości i życie milionów mieszkańców w całej Polsce.





